Górale Łąccy

Trwały spory o to, kto i kiedy założył zespół. Na podstawie istniejących, spisanych historii zespołu można stwierdzić, że w latach 1931/32 istniała grupa ludowych grajków, działających "pod opieką" Michała Piksy, propagująca nasz region poprzez muzykę.

Na repertuar tej grupy folklorystycznej składały się gawędy o regionie podhalańskim, przyśpiewki z okolic Łącka, gadki oparte na motywach tetmajerowskich i podhalańskich oraz gra na instrumentach takich jak: skrzypce, harmonia oraz listek bluszczowy.

Jednak zespół, jako grupę ludzi z programem artystycznym, składającym się z pieśni, muzyki i tańców ludowych naszego regionu, założyła Maria Chwalibóg - jego dusza i oparcie, nauczycielka początkowo Szkoły Podstawowej w Zarzeczu, a następnie w Łącku. Miało to miejsce na jesieni 1933 r. Ona stworzyła pierwszy program zespołu, któremu towarzyszyła kapela ludowa Pyrdołów. Na początku swej działalności zespół nie posiadał własnych środków finansowych, własnych strojów regionalnych ani lokalu, w którym mógłby odbywać próby. Dziewczęta w większości miały stroje własne, natomiast chłopcy niektóre elementy stroju (koszule, kierpce) kupowali za własne pieniądze, a niektóre (pasy, gurmany) pożyczali od miejscowej ludności. Wypożyczone stroje były szanowane bardziej niż własne, bo ich zniszczenie groziło nie wypożyczaniem na raz następny. Próby odbywały się przeważnie wieczorami, w szkole podstawowej, za zgodą jej kierownika - Stanisława Gronusia, którego sympatia dla zespołu wyrażała się między innymi tym, iż użyczał na próby lampy naftowej wypełnionej naftą na tyle, aby próba mogła się odbyć.

W ćwiczeniu zespołu pomagał także Marii Chwalibóg Mieczysław Szurmiak - kierownik szkoły w Zagorzynie (zginął w czasie wojny w obozie koncentracyjnym). Dzięki Józefowi i Tomaszowi Pyrdołom, przy współpracy Juliana Zubka, został odtworzony taniec "Zbójnicki", który figurami i sposobem wykonywania różnił się od "zbójnickiego" wysokogórskiego. Dzięki inicjatywie Marii Chwalibóg i członków zespołu (Zofii Faron, Stanisława Baziaka, Stanisława Ćwikowskiego) zebrano od najstarszych mieszkańców naszego terenu obrzędy weselne (pytacka, oracje drużbów i starostów, błogosławieństwo, ocepiny). Materiały te uporządkowała i przygotowała dla potrzeb zespołu p. Chwalibóg. Przygotowano "Wesele Łąckie", które po raz pierwszy jako obrzęd odtworzono na "Święcie Gór" w Nowym Sączu w 1938 r. Było to widowisko regionalne z udziałem Górali Łąckich i Lachów z Podegrodzia.

W latach 1939-43 zespół zawiesił swoją działalność. Jego członkowie przebywali w obozach koncentracyjnych, w niewoli niemieckiej, w partyzantce. W czasie kampanii wrześniowej Maria Chwalibóg wraz z matką Józefą opuściły Łącko uciekając przed Niemcami i schroniły się w Lwowie u Zbigniewa Chwaliboga. Jednak zostały wywiezione przez sowietów na Ural, do pracy w lesie, skąd udało im się wydostać z armią Andersa. Po wojnie mieszkała w Anglii. Po doświadczeniach zesłania nie chciała już wrócić do kraju. Materiały dotyczące programu zespołu zaginęły w czasie wojny

W 1946 r. z inicjatywy byłych członków: Zofii Faron, Marii Dybiec, Józefa Marka i Stanisława Baziaka zespół został zreorganizowany. Starano się odtworzyć program, zwłaszcza "Wesele łąckie". Dużej pomocy udzieliła "powojennemu" zespołowi Stanisława Wadowska - nauczycielka pochodzenia miejscowego. Zmienił się skład zespołu i kapeli. Zaczął grać Franciszek Kurzeja z Kiczni (prymista). Znów zaczęła się działalność bez środków finansowych, strojów i miejsca do ćwiczeń. Próby odbywały się w szkole, w domu ludowym, w remizie OSP, na trawniku, a nawet na boiskach (w stodole) u członków zespołu. W późniejszym okresie miejscem ćwiczeń był barak, a następnie sala GOK-u lub scena w Amfiteatrze na Jeżowej. Kierownikiem zespołu zaraz po wojnie został Józef Marek, a kierownikiem artystycznym - Stanisław Baziak.

W następnych latach kierownictwo zmieniało się i tak kierownikami byli :

  • 1946-55 Józef Marek
  • 1955-56 Stanisław Baziak
  • 1956-58 Eugeniusz Piksa
  • 1958-60 Wiesław Bogucki
  • 1960-64 Zarząd (zwłaszcza Henryk Sopata i Stanisław Majerski)
  • 1964-69 Wiesław Bogucki
  • 1969-VII.69 Eugeniusz Piksa
  • 1969-72 Stanisław Majerski
  • 1972-73 Eugeniusz Piksa
  • X.73-VI.79 Józef Janiczak
  • 1979-82 Stanisław Marek
  • 1982-85 Stanisław Wolański
  • 1985-92 Krzysztof Krzywdziński
  • 1992-2007 Stanisław Wolański
  • 2008-2015 Piotr Gromala
  • VII 2015 do chwili obecnej Monika Bulińska


Opiekunami i "sponsorami" zespołu były :

  • Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w Łącku.
  • Gromadzka Rada Narodowa w Łącku.
  • Od 1991 roku do chwili obecnej Gminny Ośrodek Kultury w Łącku.



więcej informacji na stronie internetowej:
www.gorale.lacko.pl

Podziel się: