Strona główna / Łąckie produkty tradycyjne
Łąckie produkty tradycyjne
Produkt tradycyjny jest wytwarzany metodą tradycyjną ktorej receptura jest przekazywana z pokolenia na pokolenie.
W 2005 r "śliwowica łącka" i "jabłka łąckie" zostały wpisane na "Listę produktów tradycyjnych" prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
JABŁKA ŁĄCKIE
W dniu 10 października 2005 roku na Listę Produktów Tradycyjnych zostały wpisane w kategorii Orzechy, nasiona, zboża, warzywa i owoce (przetworzone i nie): "Jabłka łąckie" (woj.małopolskie)
Opis produktu
1.Nazwa produktu: Jabłka łąckie
2.Rodzaj produktu: Orzechy, nasiona, zboża, warzywa i owoce (przetworzone i nie)
3.Charakterystyka produktu rolneWygląd (zewnętrzny i na przekroju)
Wygląd zewnętrzny jest uzależniony od cech danej odmiany. Dla jabłek łąckich charakterystyczny jest większy rumieniec, który pokrywa większą część owocu. Niektóre z odmian mają nalot woskowy.
Kształt (zewnętrzny i na przekroju)
Kuliste, kulisto-spłaszczone, kulisto-wydłużone, kulisto-stożkowe, dzwonkowate, walcowate, owalne, piegowate, gruszkowate.
Wielkość
Poprzeczna średnica owocu, mierzona w najszerszym miejscu, jest zależna od odmiany i w warunkach Łącka wynosi 4,5 - 9 cm
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Barwa zasadnicza charakterystyczna dla danej odmiany, a rumieniec wyraźnie mocniejszy od jabłek pochodzących z innego regionu.
Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Konsystencja miąższu jest zależna od odmiany. Może przybierać postać kruchą, średniozwięzłą lub ścisłą. Wszystkie odmiany są również o konsystencji drobnoziarnistej, gruboziarnistej.
Smak i zapach
Wyrazisty smak i specyficzny, głęboki zapach. Większość owoców uzyskiwanych w rejonie Łącka cechuje się wyjątkową soczystością i aromatem.
Wygląd zewnętrzny jest uzależniony od cech danej odmiany. Dla jabłek łąckich charakterystyczny jest większy rumieniec, który pokrywa większą część owocu. Niektóre z odmian mają nalot woskowy.
Kształt (zewnętrzny i na przekroju)
Kuliste, kulisto-spłaszczone, kulisto-wydłużone, kulisto-stożkowe, dzwonkowate, walcowate, owalne, piegowate, gruszkowate.
Wielkość
Poprzeczna średnica owocu, mierzona w najszerszym miejscu, jest zależna od odmiany i w warunkach Łącka wynosi 4,5 - 9 cm
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Barwa zasadnicza charakterystyczna dla danej odmiany, a rumieniec wyraźnie mocniejszy od jabłek pochodzących z innego regionu.
Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Konsystencja miąższu jest zależna od odmiany. Może przybierać postać kruchą, średniozwięzłą lub ścisłą. Wszystkie odmiany są również o konsystencji drobnoziarnistej, gruboziarnistej.
Smak i zapach
Wyrazisty smak i specyficzny, głęboki zapach. Większość owoców uzyskiwanych w rejonie Łącka cechuje się wyjątkową soczystością i aromatem.
Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego:
Łąckie sadownictwo ma wieloletnią tradycję. Jak wynika z przekazów historycznych uprawa owoców znana była już w XII wieku. Suszone jabłka spławiano Dunajcem do Wisły i dalej do Gdańska, skąd były transportowane drogą wodną do innych krajów Europy. Sady łąckie są także wymieniane w dokumentach z XVI w. jako ogrody folwarczne i parafialne. W XVII i XVIII w. sady jabłoni i śliw na tych terenach były już bardzo duże. Protokoły z 1698 r. informują m.in., że część chałupników miała obowiązek zbierania owoców i dostarczania ich do dworu w ramach prac pańszczyźnianych.
Wyrazisty smak i zapach jabłka łąckie zawdzięczają mikroklimatowi Kotliny Łąckiej. Większość owoców uzyskiwanych w rejonie Łącka cechuje się wyjątkową soczystością i aromatem. Kształt owoców zależy od poszczególnej odmiany. Ich rumieniec jest wyraźnie mocniejszy od jabłek pochodzących z innego regionu. Dzięki specyficznemu mikroklimatowi oraz ukształtowaniu terenu rdzawienie owoców jest stosunkowo małe. Większość sadów znajduje się na stokach o nachyleniu około 15 stopni, co stwarza najkorzystniejsze rozłożenie rocznych temperatur.
Wyrazisty smak i zapach jabłka łąckie zawdzięczają mikroklimatowi Kotliny Łąckiej. Większość owoców uzyskiwanych w rejonie Łącka cechuje się wyjątkową soczystością i aromatem. Kształt owoców zależy od poszczególnej odmiany. Ich rumieniec jest wyraźnie mocniejszy od jabłek pochodzących z innego regionu. Dzięki specyficznemu mikroklimatowi oraz ukształtowaniu terenu rdzawienie owoców jest stosunkowo małe. Większość sadów znajduje się na stokach o nachyleniu około 15 stopni, co stwarza najkorzystniejsze rozłożenie rocznych temperatur.
ŚLIWOWICA ŁĄCKA
W dniu 10 października 2005 roku na Listę Produktów Tradycyjnych została wpisana w kategorii Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe): "Śliwowica Łącka" (woj.małopolskie)
Opis produktu
1.Nazwa produktu: Śliwowica Łącka
2.Rodzaj produktu: Napoje (alkoholowe i bezalkoholowe)
3.Charakterystyka produktu rolnego:
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Bezbarwna, przechodząca w kolor żółtawy.
Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Konsystencja płynna
Smak i zapach
Charakterystyczny, wyraźnie śliwkowy aromat.
Niepowtarzalny, dość łagodny smak.
Deklarowany poziom zawartości alkoholu (w %)
Zawartość alkoholu powyżej 70%
Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Bezbarwna, przechodząca w kolor żółtawy.
Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Konsystencja płynna
Smak i zapach
Charakterystyczny, wyraźnie śliwkowy aromat.
Niepowtarzalny, dość łagodny smak.
Deklarowany poziom zawartości alkoholu (w %)
Zawartość alkoholu powyżej 70%
Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego:
Jak wynika z przekazów historycznych uprawa śliwek w rejonie łąckim znana była już w XII wieku. Suszone owoce transportowano drogą wodną do innych krajów Europy (Ziobrowski, 1949), popularne było również wytwarzanie powideł. Brak jest jednak bliższych informacji z tego okresu czy znano już na terenie łąckim technologię „upłynniania” śliwek (Kurzeja, 1979). W XVII i XVIII wieku istniały już duże sady śliw i jabłoni. Przypuszcza się, że część owoców przeznaczona była na produkcję śliwowicy (Stamirski, 1966).
W roku 1830 zamieszkał w Łącku sekretarz dóbr komunalnych, założył szkółkę drzew owocowych, a nowe odmiany śliw, jabłoni i gruszek sprzedawał nawet poza granicami Polski (Ziobrowski, 1949). Rodzinne przekazy dzisiejszych mieszkańców Łącka sięgają przełomu ubiegłego i naszego stulecia. Wówczas to parafialne grunty wzięła w dzierżawę żydowska rodzina Grossbardów. Wtedy to łącki proboszcz, ksiądz Korab Pociełowski nie miał nic przeciwko temu, by rodzina ta na „księżnym” folwarku urządziła gorzelnię. Tak więc w latach 1882 – 1912 na terenie gminy znajdowała się wytwórnia śliwowicy, której właścicielem był Samuel Grossbard, gorzelnikiem zaś Salomon Goldchein. Gorzelnia wyrabiała Śliwowicę Pejseczną, którą rozprowadzano do sklepów i wyszynków w Łącku, jak też wywożono dalej. Butelki ze Śliwowicą Pejseczną posiadały pierwszą w historii tego trunku etykietę. Gorzelnia stanowiła główne źródło dochodów gminy na podstawie tzw. ustawy o propinacji. Propinatorami na terenie Łącka byli Żydzi, którzy mieli wszelkie prawa związane ze sprowadzaniem i sprzedażą napojów alkoholowych. Inni mieszkańcy mogli sprowadzać alkohol tylko w wyjątkowych sytuacjach – zazwyczaj na wesela (Kurzeja, 1978). Chłopi często obchodzili nałożone rygory produkując wódkę własnym sumptem, tzw. bimber produkowano go pokątnie z owoców i żyta (Baziak, 1990). Po śmierci księdza Koraba Pociełowskiego(1912) do Łącka sprowadził się ksiądz Piaskow, mający inny stosunek do wytwarzania w tym rejonie napojów alkoholowych. Potępiał on produkcję śliwowicy.
Dalszy ciąg historii Śliwowicy Łąckiej przed drugą Wojną Światową związany jest z osobą Inkasa Ferbera, który ożenił się z córką Samuela Grossbarda. Prowadził on produkcję Koszernej Śliwowicy na skalę przemysłową. Zanim jednak to nastąpiło musiał poczekać, aż postawa księdza Jana Piaskowego zostanie zapomniana. Sprzyjała temu sytuacja prawna; grunty parafialne w większości przejęła gromada i wydzierżawiła Ferberowi, który zaczął skupować śliwki i przerabiać je w gorzelni. Prawdopodobnie opracował on technikę odpędzania, znaną i stosowaną również przez dzisiejszych mieszkańców (Baziak, 1990). Do produkcji śliwowicy używał owoców tylko najlepszego gatunku, fermentacja przebiegała spontanicznie, a do odpędu stosował naczynia miedziane. Odpęd prowadzony był bardzo powoli z wykorzystaniem tylko frakcji środkowej. Gotowy alkohol długo leżakował w dębowych beczkach, po czym rozlewany był do firmowych butelek. Większość produkcji wysyłano na eksport, głównie do Palestyny (Ziobrowski, 1949). Zakład Ferbera wytwarzał rocznie około 2000 dm³ śliwowicy, jednak produkcja została wstrzymana z powodu wybuchu II Wojny Światowej.
Po II wojnie śliwowica często nazywana jest krasilicą. Termin ten utworzono od słynnego powiedzenia: Daje krzepę, krasi lica nasza Łącka Śliwowica. Jak mawiają łąccy górale: krasilica jest wódką, którą upijać się nie wolno, należy ją smakować jak najprzedniejszy koniak, a przy smakowaniu trzeba uważać bo zdradliwa beskurcyja okropnie. Łagodnie przechodzi przez gardło, mocy się jej absolutnie nie czuje, zostawia w ustach cudowny smak i zapach, a jeśli się o jeden kusztyczek za dużo wychyli, zwala z nóg jak snopek owsa.
Od czasu, kiedy w Łącku pojawiła się etykieta Śliwowicy Pejsecznej, narodziła się tradycja projektowania własnych etykiet. Własna etykieta była symbolem wysokiej jakości oraz dowodem na to, że producent ma wysokie kwalifikacje. Wytwarzanie etykiet było bardzo proste bo polegało na odbiciu pieczątki na papierze. Często etykiety malowano własnoręcznie, co gwarantowało ich niepowtarzalność. Obecnie wytwarzana śliwowica posiada etykiety tradycyjne lub też drukowane nowoczesnymi technikami.
Jak wynika z przekazów historycznych uprawa śliwek w rejonie łąckim znana była już w XII wieku. Suszone owoce transportowano drogą wodną do innych krajów Europy (Ziobrowski, 1949), popularne było również wytwarzanie powideł. Brak jest jednak bliższych informacji z tego okresu czy znano już na terenie łąckim technologię „upłynniania” śliwek (Kurzeja, 1979). W XVII i XVIII wieku istniały już duże sady śliw i jabłoni. Przypuszcza się, że część owoców przeznaczona była na produkcję śliwowicy (Stamirski, 1966).
W roku 1830 zamieszkał w Łącku sekretarz dóbr komunalnych, założył szkółkę drzew owocowych, a nowe odmiany śliw, jabłoni i gruszek sprzedawał nawet poza granicami Polski (Ziobrowski, 1949). Rodzinne przekazy dzisiejszych mieszkańców Łącka sięgają przełomu ubiegłego i naszego stulecia. Wówczas to parafialne grunty wzięła w dzierżawę żydowska rodzina Grossbardów. Wtedy to łącki proboszcz, ksiądz Korab Pociełowski nie miał nic przeciwko temu, by rodzina ta na „księżnym” folwarku urządziła gorzelnię. Tak więc w latach 1882 – 1912 na terenie gminy znajdowała się wytwórnia śliwowicy, której właścicielem był Samuel Grossbard, gorzelnikiem zaś Salomon Goldchein. Gorzelnia wyrabiała Śliwowicę Pejseczną, którą rozprowadzano do sklepów i wyszynków w Łącku, jak też wywożono dalej. Butelki ze Śliwowicą Pejseczną posiadały pierwszą w historii tego trunku etykietę. Gorzelnia stanowiła główne źródło dochodów gminy na podstawie tzw. ustawy o propinacji. Propinatorami na terenie Łącka byli Żydzi, którzy mieli wszelkie prawa związane ze sprowadzaniem i sprzedażą napojów alkoholowych. Inni mieszkańcy mogli sprowadzać alkohol tylko w wyjątkowych sytuacjach – zazwyczaj na wesela (Kurzeja, 1978). Chłopi często obchodzili nałożone rygory produkując wódkę własnym sumptem, tzw. bimber produkowano go pokątnie z owoców i żyta (Baziak, 1990). Po śmierci księdza Koraba Pociełowskiego(1912) do Łącka sprowadził się ksiądz Piaskow, mający inny stosunek do wytwarzania w tym rejonie napojów alkoholowych. Potępiał on produkcję śliwowicy.
Dalszy ciąg historii Śliwowicy Łąckiej przed drugą Wojną Światową związany jest z osobą Inkasa Ferbera, który ożenił się z córką Samuela Grossbarda. Prowadził on produkcję Koszernej Śliwowicy na skalę przemysłową. Zanim jednak to nastąpiło musiał poczekać, aż postawa księdza Jana Piaskowego zostanie zapomniana. Sprzyjała temu sytuacja prawna; grunty parafialne w większości przejęła gromada i wydzierżawiła Ferberowi, który zaczął skupować śliwki i przerabiać je w gorzelni. Prawdopodobnie opracował on technikę odpędzania, znaną i stosowaną również przez dzisiejszych mieszkańców (Baziak, 1990). Do produkcji śliwowicy używał owoców tylko najlepszego gatunku, fermentacja przebiegała spontanicznie, a do odpędu stosował naczynia miedziane. Odpęd prowadzony był bardzo powoli z wykorzystaniem tylko frakcji środkowej. Gotowy alkohol długo leżakował w dębowych beczkach, po czym rozlewany był do firmowych butelek. Większość produkcji wysyłano na eksport, głównie do Palestyny (Ziobrowski, 1949). Zakład Ferbera wytwarzał rocznie około 2000 dm³ śliwowicy, jednak produkcja została wstrzymana z powodu wybuchu II Wojny Światowej.
Po II wojnie śliwowica często nazywana jest krasilicą. Termin ten utworzono od słynnego powiedzenia: Daje krzepę, krasi lica nasza Łącka Śliwowica. Jak mawiają łąccy górale: krasilica jest wódką, którą upijać się nie wolno, należy ją smakować jak najprzedniejszy koniak, a przy smakowaniu trzeba uważać bo zdradliwa beskurcyja okropnie. Łagodnie przechodzi przez gardło, mocy się jej absolutnie nie czuje, zostawia w ustach cudowny smak i zapach, a jeśli się o jeden kusztyczek za dużo wychyli, zwala z nóg jak snopek owsa.
Od czasu, kiedy w Łącku pojawiła się etykieta Śliwowicy Pejsecznej, narodziła się tradycja projektowania własnych etykiet. Własna etykieta była symbolem wysokiej jakości oraz dowodem na to, że producent ma wysokie kwalifikacje. Wytwarzanie etykiet było bardzo proste bo polegało na odbiciu pieczątki na papierze. Często etykiety malowano własnoręcznie, co gwarantowało ich niepowtarzalność. Obecnie wytwarzana śliwowica posiada etykiety tradycyjne lub też drukowane nowoczesnymi technikami.
Kliknij poniższy link aby zobaczyć pełną listę:
